Temmuz 2017

Otellerde Yangın Algılama ve Alarm Sistemlerinin Projelendirme ve Uygulama Esasları

Hatırlayacağınız üzere önceki bilgilendirmelerimizde;

• Yangın algılama ve alarm sistemleri ile ilgili ihtiyaçların belirlenmesi,

• Binada tesis edilecek sistemin tipinin belirlenmesi

• Algılayıcı tipleri ve bunların projelendirme esasları

• Yangın ihbar butonları ve uyarıcıların projelendirme esasları

• İzleme ve kontrol amaçlı kullanılan cihazlar

• Bölge denetim ve siren/flaşör kontrol amaçlı cihazlar ve kullanım alanları (Gerilim çıkışlı ve kontrollü cihazlar)

• Kablo tipi doğrusal sıcaklık algılama yöntemi ve kullanım alanları

• Hassas duman algılaması amacı ile kullanılan aktif hava örneklemeli duman dedektörleri ve projelendirme esasları

• Patlayıcı ortamlarda yangın ve gaz algılama sistemlerinin projelendirilmesi, malzeme seçimi ve uygulanması

• Yangın algılama ve alarm sistemlerinde kullanılan kabloların seçimi, kablo tesisatları ve hat koruması

• Yangın algılama ve alarm sistemlerinde kullanılan yedek güç kaynakları ve hesaplamaları

• Gazlı söndürme sistemlerinde kullanılan algılama ve kontrol elemanları ile projelendirme esasları

• İtfaiyeci Acil Durum Telefonları ve Kontrol Cihazları ile Projelendirme Esasları

• Deniz taşıtlarında kullanılan yangın algılama ve alarm sistemleri

• Tesisat galerilerinde kullanılan yangın ve gaz algılama sistemleri

• Hastane binalarında yangın algılama ve alarm sistemleri

• Yangın algılama ve alarm sistemlerinin işletme ve bakım esasları

• Yangın algılama ve alarm sistemlerinin grafiksel olarak izlenmesi ile uzaktan izleme ve kontrol birimleri

hakkında bilgileri aktarmıştık. Bu yayınımızda da "Otellerde yangın algılama ve alarm sistemlerinin projelendirme ve uygulama esasları" hakkında bilgileri sizlere aktaracağız.

Otel yangınları ve otellerde yangın algılamanın önemi

Konuk ağırlama endüstrisi tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de çok önemli sektörlerden birisidir. Konuk ağırlama denildiğinde doğal olarak aklımıza oteller, moteller ve tatil köyleri gibi konaklama tesisleri gelmektedir. Sözü edilen endüstrinin başarısı, bu tesislerin (otel, motel, tatil köyü) konfor, sağlık ve güvenlik ölçütlerine doğrudan bağlıdır. Doğal olarak konuklar, barındıkları binaların konfor, sağlık ve güvenlik ölçütlerinin dünyanın her yerinde aynı standartta olmasını arzu etmektedirler.

Otel, motel ve tatil köyleri binalarında olası yangınların en erken şekilde tespit edilmesi, gerekli uyarıların, kontrollerin ve müdahalenin yapılması konukların can güvenliği açısından olmazsa olmaz koşullardan birisidir.

Otel binalarının katlarında çok sayıda oda yer almaktadır. Otelin genel mekanlarında olası bir yangın oluşması durumunda konaklayanlar ya da çalışanlar tarafından bu durum erken fark edilebilir olmasına karşın, oda içlerinde yangın oluşması durumunda – oda boş ya da oda misafirleri uyku halinde iken – erken fark edilebilmesi mümkün değildir. Odalarda çok sayıda yangın nedeni vardır. Örneğin; elektrikli aletlerin ısınması (Su ısıtıcısı, Tv, Saç kurutma makinası, Adaptörler v.b.), dikkatsiz tüketilen sigara ürünleri, mum gibi çok sayıda yangın nedenleri olarak gösterilebilir. Otelde konaklayan misafirler için özellikle yangının gece başlama durumu çok tehlikelidir. Dolayısıyla otel binalarında özellikle odalarda sürekli insanların bulunmadığı diğer kapalı mekanlarda yangının en erken algılanması, gerekli uyarıların ve kontrollerin yapılması çok önemlidir.

Otellerde çıkan yangınlar iki kategoride değerlendirilmektedir. Otelin mutfak, kazan dairesi, çöp işleme tesisi, bacalar, enerji odaları ile ortak alanlarında oluşan yangınların otellerde oluşan yangınların %49,8'ini oluşturduğu istatistiksel olarak ortaya konmaktadır. Bu yangınlar "sınırlandırılması kolay yangın" olarak nitelendirilmekte olup, kısa sürede ve küçük bir alanda kontrol altına alınmaktadır. Bu yangınlar sonucunda bir kısım maddi hasarların oluştuğu, can kaybının oluşmadığı, ufak yaralanma ve zehirlenmelerin oluşabildiği gözlenmektedir. Bunun yanında Misafir Odalarında, depolarda, çalışanların olmadığı odalarda oluşan yangınların %50,2'sini oluşturduğu istatistiksel olarak ortaya konmaktadır. Bu yangınlar "sınırlandırılması güç yangın" olarak nitelendirilmektedir. Bu yangınlar yaralanma, can kaybı, büyük maddi hasarlar gibi istenmeyen sonuçları doğurabilmektedir.

Otellerde yangın önlemleri standardı

Avrupa Birliği tarafından yürürlüğe konulmuş ve ülkemizde de kabul edilmiş ve uygulanmakta olan 86/666/EEC (Otel, motel ve tatil köylerinin yangın önlemleri yönergesi) yönergesi ile otel motel ve tatil köyü binalarında yangın riskini en aza indirgemek ve olası yangın durumlarında insanların can güvenliğini sağlayıcı tedbirlerin alınması belirlenmiştir. İlgili yönergeye göre; "konaklama amaçlı tasarlanmış olan binanın tüm hacimleri (yatak odaları, koridorları, ortak mekanları, yardımcı tesisler, eğitim ve spor amaçlı salonlar v.b.) duman algılayıcıları ile donatılmalıdır.

Mutfak ve kazan dairesi gibi duman algılayıcısının asılsız alarm oluşturacağı hacimler sıcaklık algılayıcıları ile donatılmalıdır. Ayrıca kapalı otoparklarda zehirleyici gaz (karbonmonoksit) algılaması yapılmalıdır. Kazan dairesi, mutfak ve diğer pişirme alanlarında patlayıcı gaz (Lpg, Lng) algılaması yapılmalıdır. Bunun dışında alçaltılmış tavan boşlukları, kabloların düşey ve yatay taşındığı boşluklar (şaftlar, galeriler v.b.) uygun tipte ve ölçüde duman ve sıcaklık algılayıcıları ile donatılmalıdır. Gerek konukların ve gerekse de personelin yangını erken fark etmesi durumunda erişebileceği tüm kolay noktalara ihbar butonları tesis edilmelidir. Tüm algılamalar ve ihbarlar yangın alarm santrali sebep sonuç yazılımları tarafından değerlendirilip, binanın acil durum senaryolarına uygun işlemleri üretebilecek yapıda olmalıdır. Yangın alarm santrali sürekli personelin bulunduğu hacimde olmalıdır, bu hacim genellikle resepsiyon olmakla birlikte, teknik ofis, güvenlik, idari ofis v.b. müdahale ekiplerinin gözetimine açık tekrarlayıcı santraller tesis edilebilir.

Yangın algılama ve uyarma sistemi, binada tesis edilen yangın söndürme sisteminin, akış anahtarları, hat kesme vanaları, tüm denetim noktalarını izleyebilir özellikte olmalıdır. Yangın alarm sistemi tesisin her yerinde yeterli ölçüde sesli ve ışıklı uyarıyı verecek düzeneklere sahip olmalıdır. Sistem gece veya müdahale ekiplerinin olmadığı zamanlarda mesaj gönderme (SMS, E-posta) özelliğine sahip olmalıdır. Sistem güvenilir bir telefon ya da diğer iletişim araçları üzerinden (TCP-IP, GPRS) üzerinden yerel acil müdahale ekiplerine mesaj iletebilir özellikte olmalıdır.

Yangın algılaması santral tarafından belirlendikten sonra, tahliye amaçlı sesli ve ışıklı uyarıların verilmesi birkaç dakika geciktirilebilir. Gerekli müdahale ekipleri yangın mesajını santralde görür görmez alarm gelen adrese giderler, yangının duman, alev etkisini teyit ederler ve ardından tahliye uyarıları yapılır. Bu sayede asılsız alarmlarda tüm konuklar rahatsız edilmemiş olur.

Yanıcı ve parlayıcı gazlar ile ilgili mutfak, diğer pişirme alanları, kazan dairesi ve depolama alanlarında gaz algılaması yapıldığında, gaz sağlayan noktalarda ve ya merkezi olarak otomatik olarak gaz kesme işlemi yapılmalıdır. Kapalı otoparklarda zehirleyici gaz (CO) seviyesi arttığında havalandırma sistemine gerekli komutlar verilerek gerekli otomasyon sağlanmalıdır. Yangın anında kat koridorlarında duman akışını yavaşlatan kapılar olmalıdır. Normalde manyetik kapı tutucular ile arkasına dayalı durumda olan bu kapılar, yangın durumunda, yangın alarm sistemi tarafından kontrol edilerek, serbest bırakılmalı ve kapalı hale gelmelidir.

Tüm kapalı kaçış merdiven boşlukları ve asansör kuyuları yangın durumunda basınçlandırma sistemi ile donatılmalıdır, yangın durumunda yangın alarm sisteminin kontrolünde basınçlandırma sistemleri çalışır hale gelmelidir. Binada konfor havalandırması ve duman atım (egzoz) havalandırması kontrolleri yangın alarm sistemi tarafından yapılmalıdır. Tüm asansörler yangın durumunda, yangın alarm sistemi tarafından acil çıkış katına yönlendirilmelidir" denilmektedir.

Ülkemizde geçerli olan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile bu yönetmeliğin atıfta bulunduğu TS CEN/TS 54-14 Standardına göre otellerde yangın algılama ve alarm sistemleri projelendirilir, uygulanır ve işletilir.

Otel odalarında yangın algılaması, acil durum çağrısı ve sesli / ışıklı uyarı ile acil durum uyarısı için kullanılan yöntemler

Yanma sonucu duman, sıcaklık ve alev gibi temel etkiler oluşur. Yangın algılaması için kullanılan dedektörlerde bu etkilerden birini ya da birkaçını birlikte algılayan özelliklerde üretilmektedir.

Oluşan yangınlarda, mahalde bulunan yanıcı maddelerin özelliklerine bağlı olarak yangının etkilerinin oluşum sırası değişkenlik gösterebilir. Örneğin; odun ya da pamuk yangınında için için yanma olacağından öncelikle duman oluşur, ısı artar ve en son alevlenme oluşurken, yanıcı bir sıvının yangınında öncelikle ısı artışı ve alev oluştuktan sonra duman oluşumu gözlenir. Dolayısıyla ortamda olası bir yangında yanabilecek maddelerin cinsleri ve yangın durumunda ortaya çıkaracakları etkilerinin önceden belirlenmesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra tavan yüksekliği, havalandırma sisteminin etkileri, mahallerin ortam şartları ve yanlış alarm ihtimali gibi unsurları da göz önünde bulundurarak yangını tespit edeceğimiz dedektör tipine karar verebiliriz.

Optik Duman Dedektörü

Optik duman dedektörlerinin özellikleri ve performans kriterleri TS EN 54-7 Standardında belirtilmiştir. Öncelikle seçeceğimiz optik duman dedektörünün bu standarda sahip olması gerekir. Optik duman dedektörünün seçimi TS CEN/TS 54-14 Standardının 6.4 ve 6.4.2 bölümünde yer alan şartlara göre yapılır. Binada, TS CEN/TS 54-14 Standardının A.5.3.8 bölümünde belirtilen korunması gerekmeyen alanlar hariç tüm kapalı alanlarda dedektör tesis edilir. Optik duman dedektörlerinin yerleşimi ise TS CEN/TS 54-14 Standardının 6.5, 6.5.2 ve A.6.4 bölümünde yer alan şartlara göre yapılır. Yanlış alarmları önlemek için TS CEN/TS 54-14 Standardının Ek B.2 maddesinde yer alan bilgiler doğrultusunda seçim ve yerleşim yapılır.

Optik duman dedektörleri içerisinde sürekli olarak ışık yayan bir devre elemanı vardır. Normal durumda üzerine ışık gelince çalışan duyar eleman bu ışınları görmez. Dedektörün hücresine standardın belirttiği oranda duman girişi olduğunda dumana çarparak yansıyan ışınlar duyar elemanı iletime geçirirler ve bu prensiple duman algılaması gerçekleştirilir.

Odalar, koridorlar, salonlar, genel mekanlar gibi normalde tozlu ve kirli olmayan, içerisinde ahşap ve tekstil türevi eşyaların bulunduğu ortamlarda kullanılır. Günümüzde duman ile algılama yapılması gereken ve tavan yüksekliği açısından erişimi kolay olan mekanlarda en çok tercih edilen duman dedektörü tipidir.

Tablo A.'da yangın dedektörlerinin tavan yüksekliğine bağlı olarak izin verilen koruma yarıçapları belirtilmiştir. Tablodan görüleceği üzere duman dedektörleri için 11 metre tavan yüksekliğine kadar kullanımı uygun görülmektedir. Ancak 6-7 metre yüksekliklerden sonra gerek ilk montaj ve tesisat zorlukları, gerekse de sonrasında yapılacak bakım ve test zorlukları oluşmaktadır.

Algılama yarıçapı 7,5 metre olarak, ölü alan kalmaksızın yerleşim yapıldığında aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi iki dedektör arası mesafenin 10,6 metre, dedektör ile duvar arası mesafenin ise 5,3 metre sınırları içerisinde kalacak şekilde yerleşim yapılması gerekir.

Otel odalarında, nem ve tozun olmadığı genel mekanlarda optik duman dedektörlerinin kullanılması uygundur. Otel odalarında banyo/wc bölümünün çıkış holü genelde su buharına maruz kalabilmektedir, bu sebeple bu bölümde dedektör kullanılması halinde asılsız alarmlar oluşabilir. Bu anlamda odalar duman dedektörlerinin yatak bölümünün üstüne gelecek şekilde konumlandırılması idealdir.

Sıcaklık Dedektörü

Sıcaklık dedektörlerinin özellikleri ve performans kriterleri TS EN 54-5 Standardında belirtilmiştir. Öncelikle seçeceğimiz sıcaklık dedektörünün bu standarda sahip olması gerekir. Sıcaklık dedektörünün seçimi TS CEN/TS 54-14 Standardının 6.4 ve 6.4.2 bölümünde yer alan şartlara göre yapılır. Sıcaklık dedektörlerinin yerleşimi ise TS CEN/TS 54-14 Standardının 6.5, 6.5.2 ve A.6.4 bölümünde yer alan şartlara göre yapılır. Yanlış alarmları önlemek için TS CEN/TS 54-14 Standardının Ek B.3 maddesinde yer alan bilgiler doğrultusunda seçim ve yerleşim yapılır.

Standarda göre ortam sıcaklığının 60 0C'yi geçmesi durumu eşik değer olarak kabul edilir. Bunun yanı sıra sıcaklığın artışı bir dakika içerisinde 30 0C olursa bu durumda yangın alarmı olarak kabul edilir. Aşağıdaki şekillerden görüleceği üzere günümüzde gerek sabit sıcaklık değerinin 60 0C'yi geçmesi durumunu gerekse de sıcaklığın artışının bir dakika içerisinde 30 0C olması durumunu tespit eden kombine sıcaklık dedektörleri yaygın olarak kullanılmaktadır.

Duman dedektörü ile yangın algılaması yapmanın elverişli olmadığı, toz, buhar, duman partikülleri gibi duman algılayıcılarının yanlış alarm verme riski olan mekanlarda (mutfak, otopark, çamaşırhane, ütü odası, tozlu işletmeler v.b.)ve ani sıcaklık artışının olma ihtimali olan mekanlarda kullanımı uygundur.

Algılama yarıçapı 5 metre olarak, ölü alan kalmaksızın yerleşim yapıldığında aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi iki dedektör arası mesafenin 7,1 metre, dedektör ile duvar arası mesafenin ise 3,55 metre sınırları içerisinde kalacak şekilde yerleşim yapılması gerekir.

Duman ve Sıcaklık Dedektörü (Multisensör Dedektör)

Multisensör dedektörlerinin özellikleri ve performans kriterleri TS EN 54-5 ve TS EN 54-7 Standardında belirtilmiştir. Öncelikle seçeceğimiz multisensör dedektörünün bu standarda sahip olması gerekir. Multisensör dedektörünün seçimi TS CEN/TS 54-14 Standardının 6.4 ve 6.4.2 bölümünde yer alan şartlara göre yapılır. Multisensör dedektörlerinin yerleşimi ise TS CEN/TS 54-14 Standardının 6.5, 6.5.2 ve A.6.4 bölümünde yer alan şartlara göre yapılır. Yanlış alarmları önlemek için TS CEN/TS 54-14 Standardının Ek B.2, B3 ve B5 maddesinde yer alan bilgiler doğrultusunda seçim ve yerleşim yapılır.

Ortamda oluşacak bir yangında yanma ihtimali olan materyallerin çeşitlilik gösterdiği ve yanma sonucu bu materyallere bağlı olarak duman ve sıcaklık etkisinin sıralamasının değişkenlik gösterme olasılığı olan yerlerde kullanımı uygun olur. Örneğin; endüstriyel tesisler, ahşap, kağıt, tekstil türevi malzemeler ile akaryakıt benzeri maddelerin bulunduğu mahallerde kullanılması gerekir.

Yangın algılama ve uyarma sistemlerinde kullanılacak alarm ses seviyesi EN 60849 standardında belirlenmiş olup, alarm verilen binanın her noktasında en az 65 dB(A) seviyesinde olması istenir. TS CEN/TS 54-14 Standardının ilgili bölümlerinde uyuyan insanların uyandırılması için yatak başında 75 dB(A) ses seviyesinin olması istenir. Yangın algılama ve alarm sistemlerinde, sesli alarm vermek amacıyla kullanılan sirenler 1 metredeki ölçülmüş ses değerleri üzerinden anılırlar. Genelde 100 dB(A) ile 126 dB(A) aralığında değişik seviyelerde üretilmektedirler. Sirene olan mesafe iki kat arttığında ses seviyesi logaritmik olarak 6 dB(A) azalır.

Otel odalarının olduğu bir koridorda siren yerleşimi ile ilgili bir örneği ele alacak olursak; yatak başında 75 dB(A) ses seviyesinin olması istenmektedir. Otel odalarının kapılarında ortalama 20 dB(A)'lık bir kayıp olduğu ön görülmektedir. Bu anlamda oda kapısının koridora bakan yüzünde 95 dB(A)'lık bir ses seviyesi yaratılması gerekmektedir. Otel koridorlarında 100 dB(A)'lık sirenler kullanıldığında bu durumda sirenlerin oda kapılarına olan mesafesi 2 metreyi geçmemelidir, 106 dB(A) ses seviyesinde sirenler kullanıldığında ise sirenlerin oda kapılarına olan mesafesi 4 metreyi geçmemelidir sonucu çıkmaktadır. Bu anlamda otel odalarında siren soketli algılayıcılar tercih sebebi olmaktadır.

Engelli odalarında sesli uyarının beraberinde ışıklı uyarıda esastır. EN 842 standardına göre görülebilir uyarılar yani ışıklı uyarıcıların ışık şiddeti ortam ışık seviyesinden 10 kat daha parlak olmalıdır ki dikkat çeksin.

Engelli odalarında ayrıca titreşimli yataklar kullanılmaktadır. Bu yatakların yangın anında titreşim yapması için her engelli odasında bir adet röle modülü tesis edilmelidir.

Otel Binalarında Yangın İhbar Butonlarına Erişim Mesafeleri ve Konumlarının Belirlenmesi

TS CEN/TS 54-14 Standardının yangın ihbar butonları ile ilgili 6.4.5, 6.5.4 ve A.6.4.4 maddeleri ile yine BS 5839-1:2013 Standardının yangın ihbar butonları ile ilgili kısımlarını incelediğimizde;

• Yangın ihbar amaçlı butonlar TS EN 54-11 standardına uygun özellikte olmalıdır.

• Yangın ihbar butonları diğer amaçlar için kullanılan butonlardan ayırt edilir özellikte olmalıdır.

• Alarm butonları kaçış yolları üzerine, kaçış merdivenlerinin açılan bütün kapılarına (iç ve dış) ve açık havaya açılan bütün çıkışlara konulmalıdır. Özel tehlike arz eden yerlerin yakınına da konulabilir. Alarm butonlarının yer seçiminde özürlü insanların hareket etmesi beklenen yerlere özel dikkat sarf edilmesi gerekebilir. Alarm butonları açıkça görülebilmeli, tanınabilmeli ve kolayca erişilebilir olmalıdır.

• Alarm butonları binanın her hangi bir noktasındaki bir insanın bu butonlara ulaşmak için 30 m'den fazla yol gitmesini gerektirmeyecek şekilde yerleştirilmelidir. Kullanıcıların hareket özürlü olması beklenen tesislerde bu mesafe daha da azaltılmalıdır. Özel yangın tehlikelerinin yakınına alarm butonları yerleştirilmelidir (Mutfak, kazan dairesi, yangın tehlikesi öncelikli diğer yerler).

• Genel olarak alarm butonları döşeme seviyesinden 1,2 m ila 1,6 m yükseğe takılmalıdır.

• Mimarı, mekanik ve elektrik bölgelendirmelere bağlı olarak her bölge geçişinde yangın ihbar butonu olmalıdır ki; yangın senaryosuna bağlı işlemler doğru olarak yönetilebilsin (Bu konuda ilerleyen haftalarda ayrıca bilgilendirme yapılacaktır).

• Okul, çocuk yuvası ve hastane gibi binalarda yangın ihbar butonlarının çarpa sonucu asılsız ihbarlar üretmemesi için koruyucu kapak tesis edilmelidir.

• BS 5839-1 Standardına göre yangın ihbar butonlarının yerleşimde aşağıdaki önermeler yapılmıştır. Buna göre; doğrudan dışarıya açılan kapıların olduğu bir butona erişim mesafesi en fazla 45 m olabilir. Katlarda her hangi bir noktadan her hangi bir butona erişim mesafesi en fazla 30 m olabilir. Binada özürlü insanların yaşaması söz konusu ise bir butona erişim mesafesi en fazla 25 m olabilirken (montaj yüksekliği de bu durumda kolay erişim için 1,2 m olmalıdır), yüksek tehlikeli yerlerde (mutfak, kazan dairesi, patlayıcı maddelerin bulunduğu alanlar v.b.) bir butona erişim mesafesi en fazla 16 metre olmalıdır.

• Yangın ihbar butonlarının bulunacağı ortamın koşulların toz ve nem gibi etkenler söz konusu ise, açık alanlarda (depolama alanları iskeleler v.b.) kullanılması söz konusu ise bu durumda hava şartlarına dayanıklı yangın ihbar butonları tesis edilmelidir.

Otel Binalarında Yangın Alarm Sistemi ile Diğer Sistemlerin Entegrasyonu

Yangın algılama ve alarm sistemi, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 82. Maddesinde yer alan acil durum kontrol fonksiyonlarını ve TS CEN/TS 54-14 Standardının 13. ve 14.2 Maddelerinde yer alan diğer yangından korunma sistemlerinin çalıştırılması esaslarını yerine getirecek özellikte projelendirilmesi gerekmektedir. Buna göre otellerde tesis edilecek yangın algılama ve alarm sistemi, aynı binada tesis edilecek ve yangın anında aşağıda belirtilen diğer sistemlerle belirtilen uyum koşullarını kendi bütünselliği içerisindeki donanım ve yazılım birimleri ile gerçekleştirecek yapıda olmalıdır.

Yangın Anında Asansörlerin Kontrolü

Asansörlerin yangın ve deprem anında davranışları TS EN 81-73 standardında belirtilmiştir. Buna göre; yangın anında, asansörler acil çıkış katına gidecek (genelde zemin kat olarak belirlenmektedir), yangın acil çıkış katında ise bu durumda asansörler alternatif çıkış katına gidecektir. Deprem anında ise asansörler en yakın durakta duracaktır. Yangın algılama ve alarm sisteminin asansör makine dairelerinden geçecek kablo çevrimleri üzerine bu işlevleri yerine getirmek üzere röle modülleri tesis edilmesi gerekmektedir.

Yangın Anında Asansör Kuyuları ve Yangın Merdiven Boşlukları Basınçlandırma Sistemlerinin Kontrolü

Yangın anında, yangın algılama ve alarm sistemi asansör kuyuları ve yangın merdiven boşlukları basınçlandırma sistemlerine gerekli çalışma komutlarını üretecek röle modülleri projelendirilmelidir. Basınçlandırma sistemi kanal girişlerinde motorlu damperler projelendirilmiş ise bu durumda öncelikle damperlerin açılması ve damperin açıldı bilgisinin gelmesinden sonra basınçlandırma fanına çalış bilgisini gönderecek izleme ve kontrol düzenekleri projelendirilmelidir.

Yangın Anında Konfor Havalandırma Sisteminin ve Duman Egzost Sisteminin Kontrolü

Yangın anında, yangın algılama ve alarm sistemi binanın konfor havalandırma projesi kapsamındaki klima santrallerinin kontrolünü, motorlu duman damperlerin kontrolünü ve izlenmesini, termik etkili duman damperlerin izlenmesini sağlayacak gerekli donanımlar projelendirilmelidir. Bunun yanı sıra, binanın duman egzoz havalandırma sistemi kapsamındaki, egzoz fanlarının çalışmasının kontrolü ve katlardaki yangın damperlerinin izlenmesi ve kontrolü için gerekli röle modülleri ve kontak izleme modülleri projelendirilmelidir. Ayrıca kapalı otoparklarda tesis edilecek yangın algılama ve alarm sistemleri, zehirleyici gaz algılaması, yangın algılaması (sıcaklık) ve bunlara bağlı olarak havalandırma sisteminin (jet fanlar ve aksiyel fanların) kontrolü için kontak izleme ve röle modülleri projelendirilmelidir.

Yangın Anında Yangın Bölme Kapıları Elektromanyetik Tutucularının Kontrolü

Uzun koridorlarda yangın anında dumanın bölgeler arası geçişini sınırlamak amacıyla kapılar tesis edilmektedir. Yangın bölme kapıları normalde açık kalabilecek gerekli elektromanyetik düzeneklere sahip olacak ve yangın anında, yangın algılama ve alarm sistemi söz konusu elektromanyetik düzeneklere gerekli çalışma gerilimini açma/kesme komutlarını üretecek donanımlar (güç kaynakları ve röle modülleri) projelendirilmelidir.

Yangın Anında Acil Durum Anons Sisteminin Kontrolü

Binaların yangından korunması hakkında yönetmeliğin 81. Maddesi'nin 7. Fıkrasında ve TS CEN/TS 54-14 Standardının 6.6.1. Maddesinde acil durum anons sisteminin tesis edilmesinin esasları belirtilmiş olup, yangın algılama ve alarm sistemi, yangın anında acil durum anons sisteminin kontrolünü sağlayacak gerekli donanım ve yazılım birimlerine sahip olması istenmektedir.

Binalar mimari olarak karmaşık hale geldikçe ve bina içerisinde yaşayan insan sayısı arttıkça, yangın anında insanların tahliye edilmesi güçleşmektedir. Bu gibi binalarda, yangın algılandıktan sonra tahliye amaçlı siren sesi ile uyarı yaparak, binada yaşayan tüm insanları kaçışa yönlendirmek, kaçış yollarında trafiği ve paniği arttırmaktadır. Söz konusu binalarda yangın algılaması yapıldıktan sonra, yangının oluştuğu bölge ve yakın bölgelere tahliye anonsu yapan, diğer bölgelere ise bilgi amaçlı anons yapan, yangın alarm sisteminden aldığı bilgilerle yönetilebilen acil durum anons sistemlerini tesis etme ihtiyacı doğmuştur. Bu sayede öncelikli bölgelerde tahliye anonsu yapılması, diğer bölgelerde ise ikinci bir anons ile paniğin yaşanmasına engel olunması amaçlanmalıdır.

Yönetmeliğin ve standardın acil durum anons sistemleri ile ilgili hükümlerinden anlaşılacağı üzere, tahliyenin güç olduğu binalarda yangın oluşması durumunda, insanların tahliye edilmelerini ya da bina içerisinde güvenli bölümlere geçişini sesli mesajlar ile yayın yapılarak sağlanması gerekmektedir. Bu amaca hizmet etmek üzere, binada tesis edilen anons sistemine, sesli alarm verecek gerekli donanımlar tesis edilmeli ve yangın alarm sistemi tarafından sesli alarm ve anons sistemini kumanda edecek modüller tesis edilmelidir.

Bu donanımlar sayesinde yangın alarm sistemi ile anons sistemi arasında bütünleşme sağlanarak, anons sisteminin acil durumda kullanılabilen sesli alarm ve anons sistemi olarak kullanılması sağlanmalıdır.

Akıllı adresli yangın alarm santralleri ile anons sisteminin entegrasyonu sayesinde, yangın alarm bilgisine bağlı sebep/sonuç senaryoları kurularak olay anında istenilen çıkışlarının aktif olması sağlanabilir. Bu çıkışların sesli alarm ve anons sistemini tetiklemesi ile acil durum anons ünitesine önceden kayıt edilmiş değişik kombinasyonlarda mesajlar değişik bölgelere anons edilerek binada bulunan insanların doğru bir şekilde bilgilendirilmesi ve yönlendirilmesi gerçekleştirilebilmektedir.

Yangın Anında Geçiş Kontrol Sistemlerinin Kontrolü

Binalarda geçiş kontrol sistemlerinin projelendirilmesi durumunda, yangın algılama ve alarm sistemi, yangın anında bu geçişlerin kontrolündeki kilitli kapıların serbest hale gelmesi için gerekli donanımlar (röle modülleri) projelendirilmelidir.

Yangın Anında Sulu Yangın Söndürme Sistemlerinin Kontrolü

Yangın algılama ve alarm sistemi, sulu yangın söndürme sisteminin akış anahtarları konumları, hat kesme vanaları konumları, pompaların durum bilgileri, su deposu düşük seviye bilgisi gibi alarm ve hata bilgilerini izleyecek gerekli donanımlara (kontak izleme modülleri) sahip olacak şekilde projelendirilmelidir.

Yangın Anında Gazlı Yangın Söndürme Sistemlerinin Kontrolü

Bilgi işlem odası, telekomünikasyon odası, elektrik dağıtım odası gibi yangının su ile söndürülmesi istenilmeyen odalarda gazlı yangın söndürme sistemleri projelendirilir. Yangın algılama ve alarm sistemi, gazlı yangın söndürme sisteminin alarm ve arıza durumlarını izlemelidir. Bu gibi odacıklarda farklı tipte yangını algılayan en az iki adet dedektör kullanılacak olup, farklı tipteki dedektör bölgelerinden gelen uyarılara göre teyit, gecikme ve kontrollerini yapabilen, söndürmeyi otomatik olarak başlatabilen, söndürmeyi elle başlatma ve söndürmeyi elle durdurma düzeneklerine sahip özel tasarlanmış santraller tesis edilir. Gazlı söndürme sistemlerinin algılama ve kontrolü ile ilgili ilerleyen yayınlarımızda daha detaylı bilgiler sunulacaktır.

Yangın Anında Patlayıcı Gaz Dağıtım Sistemlerinin Kontrolü

Binada patlayıcı gaz ile çalışan sistemlerin bulunması durumunda (Merkezi ya da bireysel doğal gaz ile çalışan ısınma sistemleri, mutfak kullanımları v.b.) Yangın algılama ve alarm sistemi bünyesinde patlayıcı gaz sızıntısını algılayacak gerekli dedektörler ve gerekli gaz kesme düzeneklerini kumanda edecek donanımlar (röle modülleri)projelendirilir.

Yangın Anında Bina İçi Elektrik Dağıtım Sistemlerinin Kontrolü

Yangın algılama ve alarm sistemi, yangın anında yangın oluşan bölgenin ya da katın elektrik enerjisini ilgili elektrik panosundan kesmesi istenir. Bu fonksiyonu yerine getirmek için bölgesel elektrik panolarının termik manyetik şalterlerinin açtırma bobinlerini tetiklemek için röle modülleri projelendirilir.

Otel Binalarında Yangın Alarm Sistemlerinin Grafiksel Olarak İzlenmesi ve Yönetimi

Otel gibi kompleks yapılarda gerçek bir yangının alarm bilgileri ve sonrasındaki kontrol ve izleme ekipmanlarının durumlarının yangın alarm santralinden izlenmesi ve kontrolü son derece güçtür. Bir veya iki monitörden alarmların ve aktivasyonların grafiksel olarak izlenmesi, aynı zamanda gerekli kontrollerin yapılması kolaylık sağlamaktadır. Akıllı adresli yangın alarm santrallerinin adres bazına kadar grafiksel olarak izlenebilmesi ve kontrolü bu yöntem ile sağlanmaktadır.

Yangın ve hata durumlarını anlık veya belirlenen periyodlarda ilgili e-mail adreslerine veya kayıtlı GSM numaralarına otomatik olarak gönderebilir.

Sistemde meydana gelen her türlü olay kaydını tarih ve zaman bilgisi ile görüntüleme, filtreleme, yedekleme ve yazdırabilme mümkündür.

CCTV sistemi ile entegrasyon yapılabilir.

Soft phone uygulaması sayesinde saha telefonları ve diğer yangın alarm santrallarindeki telefon modülleri ile iletişim kurabilme özelliği vardır.

Superviewer ve Superviewer Graph yazılımları ile yangın anında LAN'daki veya IP adresi tanımlanan uzak bilgisayarlara otomatik veya manuel bilgilendirme mesajı gönderilebilmek mümkündür.

Supervisor ile yangın alarm sisteminde oluşan yangın anında, programın kurulu olduğu bilgisayarın bağlı olduğu domaindeki tüm bilgisayarlara veya IP adresi girilen bir veya birden fazla bilgisayara uyarı mesajı gönderilebilir. Ayrıca Android cihazlar üzerinden yangın durumu grafiksel olarak izlenebilir ve kontrol edilebilir.

Superviewer Android yazılımı ile sistemde meydana gelen yangın olaylarının android bazlı cihazlar üzerinden grafiksel olarak izlenebilmesi ve kontrol edilebilmesi mümkündür.

Superviewer Graph ve Superviewer Android uygulamaları için filtreleme özelliği ile hangi ağa bağlı santralde meydana gelen yangın olayının hangi bilgisayarlara veya android cihazlara uyarı mesajı olarak gönderileceğinin seçilebilmesi mümkündür.

Değerli Çözüm Ortağımız,

Bu aylık bu kadar, önümüzdeki yayınımızda, Karayolu ve Demiryolu tünellerinde yangın ve gaz algılama sistemleri hakkında sizleri bilgilendireceğiz. Sorularınız ve merak ettiğiniz konularda bizleri arayabileceğinizi hatırlatır, çalışmalarınızda başarılar dileriz.

Saygılarımızla...