İzleme ve Kontrol Amaçlı Kullanılan Cihazlar (Kontak İzleme ve Röle Kontrol Modülleri)

Hatırlayacağınız üzere önceki bilgilendirmelerimizde;

• Yangın algılama ve alarm sistemleri ile ilgili ihtiyaçların belirlenmesi,

• Binada tesis edilecek sistemin tipinin belirlenmesi

• Algılayıcı tipleri ve bunların projelendirme esasları

• Yangın ihbar butonları ve uyarıcıların projelendirme esasları

hakkında bilgileri aktarmıştık. Bu yayınımızda da yangın alarm sistemi tarafından diğer sistemlerin izlenmesi ve kontrolü amaçlı kullanılan cihazlar (kontak izleme ve röle kontrol modülleri) hakkında bilgileri sizlere aktaracağız.

Yangın Algılama ve Alarm Sistemlerinin Temel Bileşenleri

Birçok binada tesis edilmiş olan ve günümüzde tesis edilmekte olan yangın alarm sistemlerinin temel bileşenlerini;

1. Algılayıcılar (dedektörler),

2. Elle uyarı cihazları (ihbar butonları),

3. Uyarıcılar (Işıklı ve sesli uyarı cihazları),

4. Santraller (Kontrol ve karar verici cihazlar)

olarak belirtebiliriz. Sadece bu bileşenlerden oluşan yangın algılama ve uyarma sistemleri günümüzde de birçok binada tesis edilmektedir.

Yangın algılama ve uyarı sistemleri, yangının oluşma aşamasındaki duman, ısı ve alev etkilerini erken tespit eder ve gerekli uyarıları sesli ve ışıklı olarak yapar. Bu uyarılarla binada bulunan insanların binayı erken tahliye etmesi ve erken tespiti neticesinde yangına kolayca müdahale edilmesi ve söndürülmesi hedeflenmektedir.

İnsanların yangın anında tahliyesinin kolay olduğu küçük diyebileceğimiz yapılarda sadece algılama ve uyarma işlevleri yeterli görülmektedir. Yapılar, enine ve boyuna büyüdükçe (çok katlı binalar, fabrikalar, insanların yoğun olarak bulunduğu, hastaneler, oteller, okullar, alışveriş merkezleri, iş merkezleri, metrolar v.b. yapılarda) yangın anında insanların tahliye edilmesi güçleşmekte ve uzun sürede gerçekleşebilmektedir. Bunun yanında yangının el yordamı ile kontrol altına alınması ve söndürülmesi mümkün olamamaktadır. Bu tarz binalarda yangın felaketi karşısında insan yaşamının sürekliliğini sağlayacak koşulların belirli süre ile sağlanması, kaçış yollarında ise sürekli olarak sağlanması istenmektedir. Bunun yanında yangının otomatik olarak söndürülmesi için gerekli mekanik ve kimyasal düzenekler tesis edilmektedir. Kısacası yangın anında yaşam koşullarını kolaylaştırıcı önlemlerin ve yangın söndürme önlemlerinin yangın algılama sisteminin kontrolü ve işlevi ile yönetilmesi istenilmektedir.

Dolayısıyla, yangın ile mücadele amaçlı ve insan yaşamının sürekliliğini sağlayıcı mekanik ve elektrik tesisatlarının yangın algılama ve uyarma sistemi ile uyumu gündeme gelmekte ve bu uyumu sağlayacak kontrol ve izleme cihazlarına gereksinim duyulmaktadır.

Yangın Algılama ve Alarm Sistemlerinin, Yangın Anında Kontrol Edilmesi Gereken Diğer Sistemler ile Uyumu

Yangın algılama ve alarm sistemi, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 82. Maddesinde yer alan acil durum kontrol fonksiyonlarını ve TS CEN/TS 54-14 Standardının 13. ve 14.2 Maddelerinde yer alan diğer yangından korunma sistemlerinin çalıştırılması esaslarını yerine getirecek özellikte projelendirilmesi gerekmektedir. Buna göre bir binada tesis edilecek yangın algılama ve alarm sistemi, aynı binada tesis edilecek ve yangın anında aşağıda belirtilen diğer sistemlerle belirtilen uyum koşullarını kendi bütünselliği içerisindeki donanım ve yazılım birimleri ile gerçekleştirecek yapıda olmalıdır.

Yangın Anında Asansörlerin Kontrolü

Asansörlerin yangın ve deprem anında davranışları TS EN 81-73 standardında belirtilmiştir. Buna göre; yangın anında, asansörler acil çıkış katına gidecek (genelde zemin kat olarak belirlenmektedir), yangın acil çıkış katında ise bu durumda asansörler alternatif çıkış katına gidecektir. Deprem anında ise asansörler en yakın durakta duracaktır. Yangın algılama ve alarm sisteminin asansör makine dairelerinden geçecek kablo çevrimleri üzerine bu işlevleri yerine getirmek üzere röle kontrol modülleri tesis edilmesi gerekmektedir.

Yangın Anında Asansör Kuyuları ve Yangın Merdiven Boşlukları Basınçlandırma Sistemlerinin Kontrolü

Yangın anında, yangın algılama ve alarm sistemi asansör kuyuları ve yangın merdiven boşlukları basınçlandırma sistemlerine gerekli çalışma komutlarını üretecek röle kontrol modülleri projelendirilmelidir. Basınçlandırma sistemi kanal girişlerinde motorlu damperler projelendirilmiş ise bu durumda öncelikle damperlerin açılması ve damperin açıldı bilgisinin gelmesinden sonra basınçlandırma fanına çalış bilgisini gönderecek izleme ve kontrol düzenekleri projelendirilmelidir.

Yangın Anında Konfor Havalandırma Sisteminin ve Duman Egzoz Sisteminin Kontrolü

Yangın anında, yangın algılama ve alarm sistemi binanın konfor havalandırma projesi kapsamındaki klima santrallerinin kontrolünü, motorlu duman damperlerin kontrolünü ve izlenmesini, termik etkili duman damperlerin izlenmesini sağlayacak gerekli donanımlar projelendirilmelidir. Bunun yanı sıra, binanın duman egzoz havalandırma sistemi kapsamındaki, egzoz fanlarının çalışmasının kontrolü ve katlardaki yangın damperlerinin izlenmesi ve kontrolü için gerekli röle kontrol modülleri ve kontak izleme modülleri projelendirilmelidir. Ayrıca kapalı otoparklarda tesis edilecek yangın algılama ve alarm sistemleri, zehirleyici gaz algılaması, yangın algılaması (sıcaklık) ve bunlara bağlı olarak havalandırma sisteminin (jet fanlar ve aksiyel fanların) kontrolü için kontak izleme ve röle modülleri projelendirilmelidir. Duman damperlerinin kontrolü ile ilgili ilerleyen yayınlarımızda daha detaylı bilgiler sunulacaktır.

Yangın Anında Yangın Bölme Kapıları Elektromanyetik Tutucularının Kontrolü

Uzun koridorlarda yangın anında dumanın bölgeler arası geçişini sınırlamak amacıyla kapılar tesis edilmektedir. Yangın bölme kapıları normalde açık kalabilecek gerekli elektromanyetik düzeneklere sahip olacak ve yangın anında, yangın algılama ve alarm sistemi söz konusu elektromanyetik düzeneklere gerekli çalışma gerilimini açma/kesme komutlarını üretecek donanımlar (güç kaynakları ve röle modülleri) projelendirilmelidir.

Yangın Anında Acil Durum Anons Sisteminin Kontrolü

Binaların yangından korunması hakkında yönetmeliğin 81. Maddesi'nin 7. Fıkrasında acil durum anons sisteminin tesis edilmesinin esasları belirtilmiş olup, yangın algılama ve alarm sistemi, yangın anında acil durum anons sisteminin kontrolünü sağlayacak gerekli donanım ve yazılım birimlerine sahip olması istenmektedir. Acil durum anons sistemlerinin kontrolü ile ilgili ilerleyen yayınlarımızda daha detaylı bilgiler sunulacaktır.

Yangın Anında Geçiş Kontrol Sistemlerinin Kontrolü

Binalarda geçiş kontrol sistemlerinin projelendirilmesi durumunda, yangın algılama ve alarm sistemi, yangın anında bu geçişlerin kontrolündeki kilitli kapıların serbest hale gelmesi için gerekli donanımlar (röle kontrol modülleri) projelendirilmelidir.

Yangın Anında Sulu Yangın Söndürme Sistemlerinin Kontrolü

Yangın algılama ve alarm sistemi, sulu yangın söndürme sisteminin akış anahtarları konumları, hat kesme vanaları konumları, pompaların durum bilgileri, su deposu düşük seviye bilgisi gibi alarm ve hata bilgilerini izleyecek gerekli donanımlara (kontak izleme modülleri) sahip olacak şekilde projelendirilmelidir.

Yangın Anında Gazlı Yangın Söndürme Sistemlerinin Kontrolü

Bilgi işlem odası, telekomünikasyon odası, elektrik dağıtım odası gibi yangının su ile söndürülmesi istenilmeyen odalarda gazlı yangın söndürme sistemleri projelendirilir. Yangın algılama ve alarm sistemi, gazlı yangın söndürme sisteminin alarm ve arıza durumlarını izlemelidir. Bu gibi odacıklarda farklı tipte yangını algılayan en az iki adet dedektör kullanılacak olup, farklı tipteki dedektör bölgelerinden gelen uyarılara göre teyit, gecikme ve kontrollerini yapabilen, söndürmeyi otomatik olarak başlatabilen, söndürmeyi elle başlatma ve söndürmeyi elle durdurma düzeneklerine sahip özel tasarlanmış santraller tesis edilir. Gazlı söndürme sistemlerinin algılama ve kontrolü ile ilgili ilerleyen yayınlarımızda daha detaylı bilgiler sunulacaktır.

Yangın Anında Patlayıcı Gaz Dağıtım Sistemlerinin Kontrolü

Binada patlayıcı gaz ile çalışan sistemlerin bulunması durumunda (Merkezi ya da bireysel doğal gaz ile çalışan ısınma sistemleri, mutfak kullanımları v.b.) Yangın algılama ve alarm sistemi bünyesinde patlayıcı gaz sızıntısını algılayacak gerekli dedektörler ve gerekli gaz kesme düzeneklerini kumanda edecek donanımlar (röle kontrol modülleri)projelendirilir.

Yangın Anında Bina İçi Elektrik Dağıtım Sistemlerinin Kontrolü

Yangın algılama ve alarm sistemi, yangın anında yangın oluşan bölgenin ya da katın elektrik enerjisini ilgili elektrik panosundan kesmesi istenir. Bu fonksiyonu yerine getirmek için bölgesel elektrik panolarının termik manyetik şalterlerinin açtırma bobinlerini tetiklemek için röle kontrol modülleri projelendirilir.

Yangın Anında Acil Durum Yönlendirme Sistemlerinin Kontrolü

Binada adreslenebilir acil durum yönlendirme sistemi ya da kurum içi bilgilendirme ve yönlendirme sistemi projelendirilmiş ise, yangın algılama ve alarm sistemine, yangın anında yangın ile ilgili bilgi ve yönlendirmeleri bu sistemler üzerinden gerçekleştirecek gerekli donanımlar (alarm matriks çıkışları)dâhil edilir. Gerek acil anons yönetiminde ve gerekse de acil durum yönlendirmesinde kullanılan alarm matriks donanımları ile ilgili ilerleyen yayınlarımızda detaylı bilgileri aktaracağız.

Mavili Elektronik A.Ş. Tarafından Tasarlanan, Geliştirilen ve Üretilen Kontak İzleme ve Röle Modülleri

Akıllı Adresli 2 Giriş, 1 Çıkış Modül

Akıllı Adresli 4 Giriş, 2 Çıkış Modül

Akıllı Adresli Sistem Röle Kontrol Modülü, 1 Çıkışlı

Akıllı Adresli Sistem Kontak İzleme Modülü, 1 Girişli

Değerli Çözüm Ortağımız,

Önümüzdeki yayınımızda yangın algılama ve alarm sistemlerinin bölge denetim ve siren kontrol amaçlı cihazları ve kullanım alanları hakkında sizleri bilgilendireceğiz. Sorularınız ve merak ettiğiniz konularda bizleri arayabileceğinizi hatırlatır, çalışmalarınızda başarılar dileriz.

Saygılarımızla...