EMLAK KONUT BAHÇETEPE İSTANBUL YANGIN ALGILAMA SİSTEMİ

Makro İnşaat ve Ak Yapı ortaklığı ile yapılan, İstanbul'un en yeni konut bölgelerinden biri Kayaşehir' deki Bahçetepe İstanbul projesi 81.910 m2 arsa alanı üzerinde; Bahçetepe Kuleler ve Bahçetepe Aile Bağları isimli iki ayrı kısımdan oluşan 1476 adet konut, kafeler, fast food zincirleri, restoranlar, house keeping gibi 212 ticari alanı bulunan alış veriş caddesi ve her daireye erişimli kapalı otoparklardan meydana gelmektedir.

Bahçetepe İstanbul projesi sahip olduğu konsept sebebiyle yüksek katlı kuleler, alçak katlı geniş daireli binalar, otopark ve alış veriş caddesindeki yoğunluk hesaba katıldığında yaklaşık 5000 kişinin kullanımında olacağı söylenebilir. Yangın anında insanlar arasında panik oluşturmadan binalardan sevkini sağlamak, yüksek katlı binalarda, alışveriş alanlarında ve geniş ailelerin yaşadığı dairelerde çok iyi tasarlanmış yangın algılama, uyarı sistemi ve yangın anında devreye girecek mekanik aksamın organizasyonu ile sağlanabilmektedir.

Yangın algılaması durumunda binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 82. Maddesindeki acil durum kontrol fonksiyonları kapsamı, TS CEN/TS 54-14 Standardının 13. ve 14.2 Maddelerindeki diğer yangından korunma sistemlerinin çalıştırılması kapsamı maddelerinde yer alan koşulların yerine getirilmesi esas alınarak, mekanik sistemlerin yangın algılama sistemi ile uyumlu çalışması sağlanmalıdır.

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 82. Maddesinde;

"Yangın hâlinde otomatik olarak gerekli kontrol fonksiyonlarını yerine getirecek acil durum kontrol sisteminin;

a) Yangın sırasında kapanması gereken yangın kapılarını ve diğer açıklıkları kapatma amaçlı cihazları normal hâlde açık durumda tutan elektromanyetik kapı tutucu ve benzeri cihazlarının serbest bırakılması,

b) Merdiven yuvaları ve asansör kuyuları basınçlandırma cihazlarının devreye sokulması,

c) Duman kontrol sistemlerinin işlemlerini yerine getirmesi,

ç) Acil durum aydınlatma kontrol işlemlerini gerçekleştirmesi,

d) Güvenlik ve benzeri sebeplerle kilitli tutulan kapıların ve turnikelerin açılması,

e) Asansörlerin yapılış özelliklerine bağlı olarak yangın esnasında kullanımının engellenmesi veya tahliye amacıyla itfaiye veya eğitilmiş bina yangın mücadele ekipleri tarafından kullanılmasının sağlanması,

f) Mahalli itfaiye ile elektrik işletmesine, belediyeye, polise veya jandarmaya, kurum amirine, bina sahibine ve gerekli görülen diğer yerlere yangının otomatik olarak haber verilmesi, özellik ve fonksiyonlarına sahip olması lazımdır.

(2) Acil durum kontrol işlemleri, yangın alarm sisteminin donanım ve yazılım bütünlüğü içerisinde bulunan kontrol birimleri ile gerçekleştirilir. Kontrol edilen sistemin ve cihazlar ile ilişkisi bulunan güvenlik sistemlerinin, bina otomasyon sistemleri gibi diğer sistemler tarafından yapılabilecek her türlü kontrol ve kumanda işlemlerinin, yangın veya benzeri bir acil durumda yangın kontrol panelinden yapılacak acil durum kontrol işlemlerini hiçbir şekilde engellememesi gerekir." Denilmektedir

TS CEN/TS 54-14 (Yangın algılama ve yangın alarm sistemleri - Bölüm 14: Planlama, tasarım, montaj, işletmeye alma, kullanım ve bakım) standardının 13. Maddesinde;

"Yangın algılama ve alarm sistemi aşağıdaki gibi diğer yangından korunma sistemlerine başlatma sinyalleri göndermek için kullanılabilir:

a) Otomatik yangın söndürme sistemleri,

b) Duman boşaltma ve ısı boşaltma sistemleri,

c) Yangın kapılarının açılmasını ve kapanmasını tetikleyen sistemler.

Diğer yangından korunma sistemlerinin çalışması veya arızalanması yangın algılama sisteminin doğru çalışmasını veya başka sistemlere sinyal vermesini tehlikeye atmamalıdır. Diğer sistemlere bağlantı için millî şartlar olabilir. Bu kılavuzun tavsiyeleri söz konusu sistemlerin yangın algılama ve alarm sistemine getireceği şartları kapsamaz. Bu şartlar aşağıdakileri içerebilir:

a) Tetikleme sinyallerinin kaza ile serbest bırakılması,

b) Gerekli ışıklı ve sesli göstergeler,

c) Dedektörlerin tipi, yerleşim yeri ve aralıkları,

d) Tecrit veya devre dışı bırakma şartları,

e) Bölgelere ayırma şartları. Diğer yangından korunma sistemlerinin dokümantasyonunda verilen tavsiyelere ve kurallara uyulmalıdır" denilmektedir.

Aynı standardın 14.2. Maddesinde;

"Yangın algılama sistemlerinin tasarımında içinde bilgisayar veya telefon santralı cihazları gibi elektronik cihazlar bulunan odalarda, aşağıdaki hususlara özel dikkat sarf edilmesi gerekir:

a) Havalandırmanın ve klimaların kontrolü ile ilgili düzenlemeleri,

b) Yüksek havalandırma hızlarının ve yüksek hava hızlarının etkileri,

c) Yangın algılama sisteminden gelen sinyallere bağlı olarak yangın kapaklarının ve damperlerinin kapatılması,

d) Yangın durumunda cihazların veya güç kaynaklarının kapatılması düzenlemesi,

e) Yangın durumunda hava cihazlarının kapatılmasının düzenlemesi,

f) Asma tavanların üzeri ve yükseltilmiş döşemelerin altı gibi saklı alanlarda yangın algılama ihtiyacı. Özellikle bilgisayar kabinlerinin mahallî olarak mahfaza içine alındığı durumlarda özel tip dedektörler (hava çekmeli sistemler gibi) uygun olabilir" denilmektedir.

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik;

"MADDE 78- (1) Bir binada yağmurlama sistemi ve otomatik algılama sistemi kurulması hâlinde, yağmurlama sistemi alarm istasyonları ve akış anahtarları yangın alarm sistemine bağlanır. Yağmurlama sisteminden gelen alarm uyarıları ayrı bir bölgesel izleme panelinde veya yangın kontrol panelinde ayrı bölgesel alarm göstergeleri oluşturularak izlenir. Hat kesme vanalarının izleme anahtarlarının ve yağmurlama sistemine ilişkin diğer arıza kontaklarının da aynı şekilde yangın alarm sistemi tarafından sürekli olarak denetlenmesi gerekir.

Madde 79- (1) Bir binada gazlı söndürme sistemi kurulması hâlinde, binada algılama ve uyarı sistemi var ise, söndürme sisteminin alarm ve arıza çıkışları, yangın alarm sistemine bağlanarak ayrı bölgesel göstergelerle izlenir.

Bahçetepe İstanbul projesi; yangın algılama, uyarı sistemi ve mekanik aksam kontrolünde;

Binalarda otomatik yangın algılama sistemi (duman, ısı, multi detektörler), manuel uyarı için yangın algılama butonları kullanılmıştır.

Kat spring hatları üzerinde bulunan kelebek vana ve flow switch lerin izlemesi yapılmıştır. Kelebek vana kapanma durumu hata olarak, flow switch ten gelen bilgi yangın olarak kullanılmıştır.

Kazan dairesinde exproof detektörler kullanmış böylece kazan dairesi patlama riski en az seviyede tutulmuştur. Daire içi mutfak ve kat koridoru gaz algılaması yapılarak daire selenoid vananın kapatılması sağlanmıştır.

Kat koridorlarında kat bazında devreye sokulan flaşörlü sirenler ve bina anons sistemi, yangın anında ilgili zonlara öncelik verilerek yangın uyarısının verilmesi şeklinde tasarlanmıştır. Uyarı sistemi yangın algılanan kat, bir altı ve bir üstü olacak şekilde programlanmış, gerekli görüldüğünde tüm binada flaşör, siren devreye gireceği düzenek hazırlanmıştır. İlave olarak istenirse acil anons manuel moda alınarak istenilen katlara manuel anons yapılabilmektedir.

İlgili yangın zonuna hitap eden duman egzoz fanı çalıştırılmış ayrıca çalışma bilgisi izlenerek takibi sağlanmıştır. Kat duman damperleri yangın çıkan zona bağlı olarak açılarak yangın zonundan duman tahliyesi sağlanmış, ayrıca damper konumu izlenerek konumu kayıt altına alınmıştır. İstenildiğinde damperlerin manuel olarak kullanılabilmesi için alt yapı oluşturulmuştur.

Asansörlerin yangın anında acil çıkış katına yönlendirilmesi, kapılarını açarak bir daha çağrı kabul etmemesi, Acil çıkış katında yangın algılanması durumunda asansörün alternatif çıkış katına yönlendirilmesi için gerekli kontaklar verilmiştir.

Basınçlandırma fanları devreye sokularak acil kaçış yollarına dumanın ulaşması engellenmiştir. Ayrıca basınçlandırma fanlarının dışarından duman çekmesi durumunda durdurulması için kanal tipi detektörler kullanılmıştır. Bu sayede acil durumda dumanın kaçış yollarına yönlendirilmesi önlenmiştir.

Kat panolarının yıldırımdan dolayı devre dışı kalma durumlarına ilişkin panolara konulan parafudrların izleme modülü ile izlenerek merkezden takibi sağlanmıştır.

Yangın Algılama sisteminde kullanılan Supervisor grafiksel izleme ve yönetim yazılımı alt yapısı hazırlanmış, istenmesi durumunda bina kat planları bilgisayar ortamına aktarılarak yangın algılama sisteminde kullanılan tüm cihazların bilgisayar üzerinden takibi sağlanacaktır. Yüksek katlı ve insan yoğunluğunun yüksek olduğu binalarda yangın algılamanın görsel olarak yapılabilmesi, yangına müdahalenin hızını ve mahal seçimi doğruluğunu arttıracağı, oluşabilecek zararların en aza indirilmesinde büyük avantaj sağlayacağı kesindir.

Bina içine İtfaiyeci telefon sistemi kurulmuştur. Bu sayede Yangın anında veya acil bir durum olduğunda çeşitli noktalara konulan itfaiyeci portatif saha telefonunun telefon soketine girişi yapıldığında herhangi bir numara çevirmeye gerek kalmaksızın "hot line" özellliği ile otomatik olarak merkez aranabilmektedir.

Yukarıda bahsi geçen yangın algılama, uyarı ve mekanik aksamın kontrolü sistemleri firmamızın yetkili teknik servis personelleri tarafından devreye alınmış, inşaat firması ile testleri yapılmış, bina işletmesine gerekli tüm eğitimler verilerek çalışır halde teslim edilmiştir.

Yangın gibi acil durum anında panik ortamına elverişli yapılarda erken ve doğru algılamanın sağlanarak, gerekli uyarıların doğru ve zamanında yapılması çok önemlidir. Algılama ve uyarıların yanı sıra mekanik sistemlerin de yönetimi ve takibi yangın algılama sistemlerinin vazgeçilmez parçasıdır. Tüm bu sistemlerin doğru tesis edilebilmesi için, projelendirme aşamasında ilgili yönetmelik ve standartların gereklilikleri yerine getirilmelidir. Ayrıca, acil durum senaryoları projelendirme aşamasında belirlenerek, uygulama aşamasında hiçbir konunun ucu açık bırakılmamalıdır. Ayrıca tesisatta kullanılan kabloların da ilgili standart ve yönetmeliklere uygun olması sistemin çalışma devamlılığı açısından önemlidir.

Sistemin çalışır halde tutulması için, teknik personel tarafından yapılan rutin bakımlar ve kurucu firma tarafından yapılan üç aylık genel bakımların da aksatılmaması çok önemlidir.