Hassas duman algılaması amacı ile kullanılan aktif hava örneklemeli duman dedektörleri ve projelendirme esasları

 

Hatırlayacağınız üzere önceki bilgilendirmelerimizde;

• Yangın algılama ve alarm sistemleri ile ilgili ihtiyaçların belirlenmesi,

• Binada tesis edilecek sistemin tipinin belirlenmesi

• Algılayıcı tipleri ve bunların projelendirme esasları

• Yangın ihbar butonları ve uyarıcıların projelendirme esasları

• İzleme ve kontrol amaçlı kullanılan cihazlar

• Bölge denetim ve siren/flaşör kontrol amaçlı cihazlar ve kullanım alanları (Gerilim çıkışlı ve kontrollü cihazlar)

• Kablo tipi doğrusal sıcaklık algılama yöntemi ve kullanım alanları

hakkında bilgileri aktarmıştık. Bu yayınımızda da Hassas duman algılaması amacı ile kullanılan aktif hava örneklemeli duman dedektörleri ve projelendirme esasları hakkında bilgileri sizlere aktaracağız.

Yangın dumanının tespiti için kullanılan dedektörleri pasif ve aktif olanlar diye ikiye ayırmak mümkündür. Hatırlanacağı üzere "Algılayıcı tipleri ve projelendirme esasları" konulu geçmiş yayınımızda pasif duman algılayıcılarını yani dumanın algılama hücresine ya da aralığına kendiliğinden duman gelişini bekleyen dedektörleri incelemiştik (Optik duman dedektörü, ışın tipi duman dedektörü v.b.). Tespit süresinin çok kısa olması ve algılamanın çok hassas olması istenilen durumlarda ortamdaki havanın örneklenerek, filtre edilmesi ve sonrasında numune hava içerisindeki gerçek duman parçacıklarının miktarının ölçülmesi esasına dayanan algılayıcılar "aktif hava örneklemeli duman dedektörleri" olarak adlandırılmaktadır.

Aktif hava örneklemeli sistem, ana hatlarıyla hava emiş boruları, fan, filtre ve lazer hücreden oluşmaktadır.

Cihazın 4 adet örnek alma borusu girişi ve bir adet hava çıkışı vardır. 4 adet örnek alma boru hattının toplam uzunluğu en fazla 200 m olabilirken, tek boru uzunluğu 100 m olabilir. Boru malzemesi olarak kırmızı ABS ve hava akışı sürtünmesi az olan özel borular kullanılır.

Hava örnekleme borusu üzerindeki deliklerden fan yardımıyla çekilen hava, bir filtreden geçirilir. Böylece yanlış alarma sebebiyet verebilecek toz vb. cisimlerin, algılama hücresi içersine girmesine izin verilmez. Filtreden geçirilerek gelen hava, algılama ünitesi içerisine alınır.

Algılama ünitesi, sadece lazer ışınının geçebilmesi için tasarlanan çok küçük bir açıklığa sahip, aynı zamanda tamamen yansıtıcı ve odaklayıcı özellikli bir yarım küreden, küre içinde sürekli ışınım yapan lazer ışın tabancasından ve ışık sensöründen oluşmaktadır.

Tamamen yansıtıcı ve odaklayıcı özellikli yarım küre içinde sürekli ışınım yapan lazer ışın tabancası ile içeri alınan havadaki duman partikülü varlığı kontrol edilir. Eğer lazer ışını, duman partikülüne çarparsa yarım küre içerisinde dağılır. Tam yansıtıcılı yarım küre, duman partikülüne çarparak dağılan lazer ışınını odaklayarak yansıtır. Işık sensörü odaklanan lazer ışınını algılar ve bilgileri işlemesi amacıyla merkezi mikroişlemciye gönderir.

Örneklenmiş hava, filtreden geçemeyen partiküller ve detektör kabininde kontrolden geçen hava egsoz kanalından atılır.

Borulardaki ideal delik genişlikleri 3 ile 5 mm arasında olup bir boruda en fazla 25 delik olmalıdır. En son delikten detektöre gelen havanın geliş süresi en fazla 120 s olmalıdır. Eksoz çıkışı , algılama yapılan ortama verilmelidir. Uygulama yapılmadan önce üreticiden alınan model programla delik çapları çıkartılmalı, hava akış hızları kontrol edilmelidir. Hava akış dinamiğinin bozulmaması için en az sayıda dönüş yapılmalıdır.

Hava örnekleme boruları üzerindeki her bir delik bir duman detektörü olarak kabul edilir ve ona göre boru yerleşimleri yapılır.

Uygulama Örnekleri

Sistem Odası Uygulaması

Yükseltilmiş Döşeme Altı Uygulamaları

Slider Klima Santrali Uygulaması

Atrium Uygulaması

Depo Uygulaması

Asma Tavan Uygulaması

Havalandırma Kanalı Uygulaması

Pano İçi Algılama Uygulaması

Kabinet İçi Algılama Uygulaması

Kablo Kanalı ve Kablo Galerisi Uygulaması

Soğuk Hava Deposu Uygulaması

Uygulama örneklerini çoğaltmak mümkün olmakla birlikte;

Sistem Odaları, Hangar ve depo gibi yüksek yerler, Soğuk hava depoları, Trafo odaları, Elektrik pano odaları, Arşiv odaları, Tozlu mahaller (çimento, boya fabrikası), Müzeler gibi erken algılama yapılmak istenen yerlerde aktif hava örneklemeli duman dedektörü ve sistemini kullanmak yangın dumanının hassas ve erken algılaması için en doğru çözümdür.

Değerli Çözüm Ortağımız,

Bu aylık bu kadar, önümüzdeki yayınımızda, Patlayıcı ortamlarda yangın ve gaz algılama sistemlerinin projelendirilmesi ve uygulanması hakkında sizleri bilgilendireceğiz. Sorularınız ve merak ettiğiniz konularda bizleri arayabileceğinizi hatırlatır, çalışmalarınızda başarılar dileriz.

Saygılarımızla...